οδηγός υγείας και ομορφιάς

 

Οδηγός υγείας και ομορφιάς

Προϊόντα και χημικές ουσίες

Στην καθημερινή μας ζωή, οι καταναλωτές εκτιθέμεθα, σε ένα κοκτέιλ διαφόρων συνθετικών χημικών ουσιών, που βρίσκονται, σε προϊόντα, που χρησιμοποιούμε. Ας θυμηθούμε τη διφενόλη Α, σε κουτιά αποθήκευσης τροφίμων, ακόμα και σε βρεφικά μπιμπερό, τις φθαλικές ενώσεις, στα παιχνίδια, τις πτητικές ουσίες επιβράδυνσης της φωτιάς, στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τη ρεσορκινόλη, στις βαφές των μαλλιών κ.λπ. Επικίνδυνα χημικά βρίσκονται, μέσα στα σπίτια μας, αλλά, επίσης, ανιχνεύονται, στο αίμα μας και στο μητρικό γάλα. Όμως, οι καταναλωτές, έχουμε ελάχιστη πληροφόρηση, σε ποια προϊόντα βρίσκονται οι επικίνδυνες χημικές ουσίες και πώς να τις αποφύγουμε. Οι επικίνδυνες συνθετικές χημικές ουσίες μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες, καρκίνο, βλάβες στο αναπαραγωγικό σύστημα ή αρκετές διαταραχές, στο ενδοκρινολογικό μας σύστημα.

Για να αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση αυτήν την κατάσταση, το 2006, υιοθέτησε έναν Κανονισμό, που προέβλεπε την καταγραφή, την έγκριση και τον περιορισμό των χημικών ουσιών, το γνωστό Κανονισμό REACH.  Το Άρθρο 33 του Κανονισμού REACH διασφαλίζει το δικαίωμά μας να γνωρίζουμε. Μας δίνει το δικαίωμα να ζητούμε, από οποιονδήποτε μέρος της αλυσίδας «παραγωγή – προμήθεια αγαθών» (κατασκευαστή, έμπορο, λιανοπωλητή κ.λπ.), εάν κάποιο από τα προϊόντα τους ή η συσκευασία του περιέχει «Ουσίες που προκαλούν υψηλές ανησυχίες», σε περιεκτικότητα πάνω από 0,1%, ανά βάρος. Αυτή η πληροφόρηση πρέπει να δίνεται, χωρίς καμία επιβάρυνση, για τον καταναλωτή, μέσα σε 45 μέρες.

Όμως, οι Ενώσεις Καταναλωτών, στην Ευρώπη δεχόμασταν παράπονα ότι οι επιχειρήσεις δεν εφαρμόζουν αυτή τη νομοθεσία, στην πράξη. Η μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων δεν ανταποκρίνονται, στις υποχρεώσεις τους. Τα βασικά προβλήματα, που εντοπίσαμε ήταν:

  • Ελλειπής γνώση, για τις υποχρεώσεις τους, όσον αφορά τη νομοθεσία REACH.
  • Ελλειπής ενημέρωση, μεταξύ των διαφόρων μερών της αλυσίδας προμήθειας (κατασκευαστές – αντιπρόσωποι – έμποροι – πωλητές κ.λπ.).
  • Αόριστες και μη κατανοητές, από τους καταναλωτές απαντήσεις.

Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών ανέλαβε την έρευνα στην Ελλάδα. Εστιάσαμε, στις παρακάτω κατηγορίες προϊόντων καθημερινής χρήσης, οι οποίες ήταν πιθανό να περιέχουν χημικές ουσίες, που προκαλούν ανησυχίες, για τις επιπτώσεις τους και για τις οποίες ο Κανονισμός REACH ζητά, από τις επιχειρήσεις, αντικατάστασή τους, με ασφαλέστερες. Επίσης, προϊόντα, από τις κατηγορίες αυτές, είχαν ελέγξει συνάδερφοί μας, σε Ενώσεις Καταναλωτών, σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες και είχαν εντοπίσει χημικές ουσίες, που επιτρέπονται, προς το παρόν, αλλά πρέπει να αντικατασταθούν, το συντομότερο δυνατό. Οι κατηγορίες, στις οποίες εστιάσαμε ήταν:

  • Βρεφικά μπιμπερό
  • Βρεφικά καροτσάκια
  • Καθίσματα αυτοκινήτου, για παιδιά
  • Παιδικά αδιάβροχα
  • Παιδικά μαλακά βιβλία
  • Ποδηλατάκια
  • Μποτάκια από καουτσούκ
  • Παιδικές πισίνες
  • Καροτσάκια μεταφοράς παιδιών, που προσδένονται, σε ποδήλατα
  • Σβήστρες
  • Σαλιάρες
  • Επιπλέοντα παιχνίδια
  • Αλλαξιέρες
  • Παιδικές οδοντόβουρτσες
  • Παιδικά πέδιλα
  • Υποστρώματα γυμναστικής
  • Σφουγγάρια μπάνιου από μαλακό πλαστικό
  • Σερβιετάκια
  • Κουρτίνες μπάνιου
  • Χαλιά
  • Όργανα γυμναστικής
  • Καρέκλες γραφείου
  • Φορτιστές κινητών τηλεφώνων
  • Ακουστικά
  • Μετρητές χτύπων καρδιάς
  • Τοστιέρες
  • Διακοσμητικά αντικείμενα
  • Εργαλεία
  • Γάντια εργασίας
  • Πατώματα
  • Εργαλειοθήκες
  • Ταπετσαρίες αφρού
  • Σέλες ποδηλάτων
  • Είδη κήπου.

Τα αποτελέσματα της έρευνας, που περιορίστηκε, στη διερεύνηση του τυπικού τμήματος του Κανονισμού REACH, δηλαδή της σωστής ενημέρωσης του καταναλωτή και όχι στην επαλήθευση των απαντήσεων, για τη χώρα μας ήταν τραγικά:

  • Στείλαμε 34 επιστολές και λάβαμε μόνο 13 απαντήσεις.
  • Σε 8 επιχειρήσεις, συναντήσαμε δυσκολίες, για να στείλουμε, το αίτημά μας. Δηλαδή, αναγκαστήκαμε να επικοινωνήσουμε, τηλεφωνικά, για να μας δώσουν, την ηλεκτρονική τους διεύθυνση, ή ο μοναδικός τρόπος επικοινωνίας ήταν μια φόρμα, που έπρεπε να συμπληρωθεί ή δεν υπήρχε δυνατότητα να στείλουμε κανονική επιστολή.
  • Από τις 13 απαντήσεις, οι 12 ήρθαν, μέσα σε 45 μέρες.
  • 12 απαντήσεις ήταν, στα Ελληνικά. Όμως, σε 4 απαντήσεις, επισυνάπτονταν αναφορές ή πιστοποιητικά, σε γλώσσες, από αγγλικά, μέχρι κινέζικα.
  • Μόνο 1 επιχείρηση αναφέρθηκε, στον κατάλογο του Κανονισμού REACH, με τις χημικές ουσίες, που προκαλούν σοβαρές ανησυχίες και δήλωσε ότι τα προϊόντα της δεν περιέχουν τέτοιες ουσίες. Οι υπόλοιπες δώδεκα, ούτε αναφέρθηκαν, στον κατάλογο αυτό, ούτε διευκρίνισαν αν τα προϊόντα τους περιέχουν αυτές τις ουσίες.
  • Μόνο 1 επιχείρηση κατονόμασε συγκεκριμένη χημική ουσία, που, όμως, δεν περιλαμβάνεται, σε αυτόν τον κατάλογο.
  • Μόνο 2 επιχειρήσεις αναφέρθηκαν, στον Κανονισμό REACH και άλλες 6 αναφέρθηκαν, γενικά, σε υποχρεώσεις, που πηγάζουν, από τη νομοθεσία.
  • Μόνον 3 απαντήσεις ήταν κατανοητές, από το μέσο καταναλωτή.
  • Μόνον 3 επιχειρήσεις αναφέρθηκαν, στα συγκεκριμένα προϊόντα, που ενδιέφεραν τους καταναλωτές.
  • Μόνο 2 επιχειρήσεις απάντησαν, αν στις συσκευασίες των προϊόντων τους, υπήρχαν χημικές ουσίες υψηλής ανησυχίας.
  • 2 πωλητές μας παρέπεμψαν, στους προμηθευτές τους, για να ζητήσουμε εμείς, απευθείας, τις πληροφορίες, που θέλουμε.
  • Μόνο 1 επιχείρηση απάντησε, σε όλα τα ερωτήματα και με τρόπο κατανοητό, για τους καταναλωτές. Όμως, η απάντηση ήρθε, από τον άγγλο προμηθευτή της και ήταν, στα αγγλικά.
  • 2 επιχειρήσεις ζήτησαν να μάθουν τα πλήρη στοιχεία των καταναλωτών και τους λόγους, που έκαναν τα συγκεκριμένα ερωτήματα.
  • 7 επιχειρήσεις ανέφεραν τον κατάλογο SIN. Μάλιστα, κάποιες επιχειρήσεις μας επέπληξαν, γιατί αναφερόμαστε, σε αυτόν τον κατάλογο.
  • 8 επιχειρήσεις δήλωσαν ότι έχουν συγκεκριμένη πολιτική, για τις χημικές ουσίες.

Με βάση αυτά τα αποτελέσματα, οι καταναλωτές απαιτούμε:

  • Οι επιχειρήσεις πρέπει να θέτουν, στη διάθεση των καταναλωτών, αρκετούς, διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας π.χ. ταχυδρομική επιστολή, φαξ, τηλέφωνο και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
  • Οι φόρμες ηλεκτρονικής αλληλογραφίας πρέπει να διαθέτουν αρκετό χώρο, για να μπορεί ο καταναλωτής να εκφράσει το αίτημά του.
  • Όταν ο καταναλωτής ζητά πληροφορίες, δεν πρέπει να υποχρεώνεται να δώσει τα πλήρη στοιχεία του.
  • Όλες οι απαντήσεις ή τα συνοδευτικά έγγραφα πρέπει να είναι, στη γλώσσα του καταναλωτή.
  • Να επιβληθούν πρόστιμα, στις επιχειρήσεις, που δεν απαντούν, στους καταναλωτές, είτε καθόλου, είτε μέσα σε 45 μέρες και σε αυτές, που δεν απαντούν, με απλό και κατανοητό τρόπο ή δεν απαντούν, στα συγκεκριμένα ερωτήματα.
  • Πρέπει να γίνουν ενημερωτικές εκστρατείες, τόσο για επιχειρήσεις, όσο και για καταναλωτές, ώστε να γνωρίζουν δικαιώματα και υποχρεώσεις.
  • Κάθε επιχείρηση πρέπει να έχει ένα τουλάχιστον στέλεχος, καλά εκπαιδευμένο, στις προϋποθέσεις του Κανονισμού REACH, το οποίο θα είναι υπεύθυνο, για την ενημέρωση των καταναλωτών.
  • Οι απαντήσεις, στους καταναλωτές, πρέπει να δίνονται, από την επιχείρηση, που εισέπραξε τα χρήματα του καταναλωτή. Η επιχείρηση αυτή είναι υπεύθυνη απέναντι, στον καταναλωτή και αν ο προμηθευτής της δεν της έχει δώσει τις απαραίτητες πληροφορίες, πρέπει μα τον πιέσει και να ανταποκριθεί, στο αίτημα του καταναλωτή, μέσα στη νόμιμη προθεσμία των 45 ημερών.
  • Οι απαιτήσεις δεν πρέπει να περιλαμβάνουν τεχνικούς ή εξειδικευμένους όρους. Οι απαντήσεις πρέπει να μπορούν να γίνουν κατανοητές, από έναν απλό καταναλωτή.
  • Η πληροφόρηση δεν πρέπει να περιλαμβάνει τεχνικές αναλύσεις και πιστοποιητικά συμμόρφωσης, τα οποία δεν κατανοεί ο καταναλωτής.
  • Οι απαντήσεις πρέπει να αφορούν τα συγκεκριμένα προϊόντα, που ενδιαφέρουν τον καταναλωτή, που ρωτάει και όχι γενικά και αόριστα όλα τα προϊόντα της επιχείρησης.
  • Το μέγεθος των απαντήσεων δεν μπορεί να ξεπερνά τη μια, το πολύ, τις δυο σελίδες.
  • Οι απαντήσεις πρέπει να βασίζονται, στην πιο πρόσφατη έκδοση, του καταλόγου του Κανονισμού REACH, με τις χημικές ουσίες υψηλής ανησυχίας, γιατί αυτός ο κατάλογος αναθεωρείται, σε πολύ συχνά χρονικά διαστήματα.
  • Οι χημικές ουσίες, που περιλαμβάνονται, στον κατάλογο SIN, πρέπει, άμεσα, να ενταχθούν και στον αντίστοιχο κατάλογο του Κανονισμού REACH. Επίσης, πρέπει μειωθούν τα κατώτατα επιτρεπόμενα όρια, για τις ουσίες αυτές.
  • Οι χημικές ουσίες, που περιλαμβάνονται, στους παραπάνω δυο καταλόγους πρέπει να αντικατασταθούν, άμεσα, με ασφαλέστερες.
  • Οι ιστοσελίδες των επιχειρήσεων πρέπει να δίνουν πληροφόρηση, για την πολιτική της επιχείρησης, για τις χημικές ουσίες και να πληροφορούν τον καταναλωτή πως θα ενημερωθεί, σχετικά με το προϊόν, που τον ενδιαφέρει.
  • Οι επιχειρήσεις πρέπει να διαθέτουν εσωτερικές πολιτικές, για τις χημικές ουσίες. Οι πολιτικές αυτές πρέπει να αφορούν πρωτοβουλίες, πέρα από τις οριζόμενες από τη νομοθεσία και να περιλαμβάνουν προληπτικούς ελέγχους προϊόντων και πρώτων υλών, από ανεξάρτητους φορείς.

Ένα καλύτερο και ασφαλέστερο μέλλον μπορεί να γίνει πραγματικότητα, μόνον όταν τα προϊόντα, που χρησιμοποιούμε οι καταναλωτές, είναι ασφαλή, για την υγεία μας και το περιβάλλον. Η βιομηχανία πρέπει να πιεστεί, από εμάς τους καταναλωτές, για να αντικαταστήσει, γρήγορα, τις χημικές ουσίες, που προκαλούν σοβαρές ανησυχίες. Για το λόγο αυτό, το ΚΕ.Π.ΚΑ. δημοσιεύει, στην ιστοσελίδα του, ένα υπόδειγμα επιστολής, προς τις επιχειρήσεις και προτρέπει τους καταναλωτές να το χρησιμοποιούν, όσο πιο συχνά μπορούν, πριν αγοράσουν προϊόντα, που τους ενδιαφέρουν.

Οι καταναλωτές πρέπει να αντιδράσουμε. Πρέπει να κατακλείσουμε τις επιχειρήσεις, με επιστολές και να τις αναγκάσουμε να μάθουν τις υποχρεώσεις τους.

ΠΗΓΗ : ΚΕΡΚΑ